Özet

Tarihi süresince çeşitli medeniyetlere ve kültürlere kapılarını açmış olan Anadolu toprakları, günümüzde hâlen keşfedilmeye muhtaç değerlere sahip bir hazinedir. Sözlü edebiyat geleneği ve insan aklının ortak değerleriyle başlayan metafor üretimi, mecaz kullanımındaki zenginliği beraberinde getirmiştir. Bunun sayesinde hızla gelişen Türk dili, geleneksel değerlerini korumaya devam etmektedir. Halk anlatıları, halk hikâyeleri, destanlar, masallar, memoratlar, menkıbeler ve efsaneler sözlü edebiyat geleneğinin bir türü olmakla birlikte kuşaklar boyunca bazı varyantlar halinde aktarılmakta ve böylece bağlı bulunduğu toplumun inanç ve değerlerini yansıtmaktadır. Anlatılarda yer alan motifler, mitolojik unsurlardan da yararlanarak anlatıların zenginleşmesini sağlar. Halk anlatılarının karşılaştırmalı bir şekilde incelenmesi için, üzerinde araştırma yapılmamış bölgelerin incelenmesi önemlidir. Konya'nın Kadınhanı ilçesi ve köyleri, bu bakımdan keşfedilmeye muhtaç sahalardan biridir. Dil ve edebiyat mirasının kaybolmaması ve zenginliklerin gelecek çalışmalara kaynaklık edebilmesi için kayıt altına alınması gerekir. Bu çalışmada, Konya'nın Kadınhanı ilçesine bağlı Kolukısa köyünde yapılan ağız araştırmasında kaynak kişilerden elde edilen memoratlar ve bu anlatıların motif özellikleri ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Konya, Kadınhanı, motif, memorat, Kadınhanı ağzı.

Abstract

The Anatolian territories, which have opened their doors to various civilizations and cultures throughout history, are a treasure possessing values that are still in need of exploration. The Turkish language which started with the tradition of oral literature and shared value of human mind, rapidly developed thanks to the wealth of the metaphor production, continues to preserve its traditional values. Folk stories, tales, epics, memories and myths are transmitted as a kind of tradition of oral literature, with some differences and variants throughout generations, reflecting the beliefs and values of the society to which they are attached. The motifs in the stories, provide enrichment of explanations by making use of mythological elements. For comparative analysis of folk stories, it is important to examine areas that have not been surveyed. Konya, Kadınhanı county and its villages, is one of the areas in need of exploration. The legacy of language and literature must be recorded in order to be a source for future works. In this study, the memorates from dialect study and the motif features of these subjects in Kolukısa of Konya city Kadınhanı county.

Keywords :Konya, Kadınhanı, motif, memorate, dialect of Kadınhanı