Özet

Türkiye gerek tarihi gerekse de jeopolitik konumu gereği Orta Doğu coğrafyası ile olan bağlarının en büyük bileşenlerinin başında Arap halkları gelir. Ne yazık ki son dönemlerde bu coğrafya ile ilgili bir boşluk olduğu da ortadadır. Ancak şu bir gerçek ki, Türk Milleti ile özdeşleşen İslamiyet’in de etkisiyle Türk-Arap ilişkisi tarihten ve coğrafyadan gelen bağları ile de tabiri caizse sonsuza kadar devam edecektir. Arap deyince günümüzde insanların aklına Orta Doğu coğrafyası gelmektedir. Peki, bu Batı’nın akademik değimi ile halkları ya da milletleri kendi belirledikleri ve insanların zihinlerine hapsettikleri Orta Doğu neresidir? Bu coğrafi terim ilk ne zaman kullanılmaya başlanmıştır? Sorusunu yanıtlamak gerekir. “Middle East” yani “Orta Doğu” kelimesini ilk ortaya atan kişi Amerika Birleşik Devletleri’nin Deniz Amirali, Tarihçi ve Stratejist Alfred Thayer Mahan’dır. Bilhassa 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Batılı Emperyalist Devletlerin bütün ilgisi günümüz Arap coğrafyasına çevrilmişti. Amiral Mahan, “Middle East” (Orta Doğu) kelimesini ilk defa “The Persian Gulf and International Relations” (Pers Körfezi ve Uluslararası İlişkiler) isimli bir makalesinde kullanmıştır. Mahan Orta Doğu’yu Doğu’da Hindistan, Güneyde Süveyş Kanalı’yla sınırlı tuttu. Tarihte Türkler ve Arapların ilk karşılaşması ise çok daha öncelerine, 7. yüzyıla dayanır. Hz. Ömer döneminde Müslüman Araplar 642’de Nihavent Savaşını kazanarak, İran'daki Sâsânî devletine son verendi. Daha sonra Araplar, doğuya doğru ilerlediler ve Ceyhun nehrine ulaştılar. Ceyhun nehrinin ötesinde Türkler bulunuyordu. Böylece, Türklerle Müslüman Araplar ilk defa karşı karşıya gelmiş oldular. O dönemden sonra da Türkler ve Arapların tarihi birçok yerde kesişti. Bu çalışmada Türk-Arap münasebetlerine değindikten sonra Batı’nın da etkisiyle meydana gelen gelişmelere odaklanacağız.

Anahtar Kelimeler: Araplar, Türkler, Türk Arap İlişkileri.

Abstract

onents of connections of them with the Middle East geography. Unfortunately, there is a gap in this geography in recent years. However, as a matter of fact that Turkish-Arab relations with the influence of Islam, which is identified with the Turkish nation will continue forever with ties from history, and geography. On the spur of the moment, when it says Arabs, Middle East Geography comes to mind. But what is the Middle East? Where West’s academic expressions, in which the peoples or nations have determined and imprisoned them in their minds? When was this geographical term first used? We should answer that question. That is the first person who introduced the World Middle East term is the United States Marine Admiral, Historian, and Strategist Alfred Thayer Mahen. In particular, in the late 19th and early 20th centuries, all the interests of the Western Imperialist States were transformed into the contemporary Arab geography. Admiral Mahan used the word Middle East for the first time in an article called Persian Gulf and International Relations. Mahen confined the Middle East to the East in the Eastern India, and Suez in the South. The first encounter between Turks and Arabs in history dates back to the 7th century. Muslim Arabs during Khalifa Omar period won the Battle of Nihavent in 642, and who ends the Sasanien State. Then the Arabs moved eastward and reached the Ceyhun River. There were Turks beyond the Ceyhun River. Thus, the Turks and the Muslim Arabs were confronted for the first time. After that time, the history of Turks and Arabs intersected in many places. In this study after mentioning the Turkish-Arab relations, We will focus on the developments that are taking place under the influence of the West.

Keywords :Arabs, Turks, Turkish Arab Relations