Özet

Türkçede ilk kez Uygur Türkçesi metinlerinde tespit edebildiğimiz yetiz kelimesinin “geniş” anlamında kullanıldığı görülmektedir. Daha sonraki dönemlerde ise kelimede anlam değişmeleri görülmektedir. Günümüzde Türkiye Türkçesinin çeşitli ağızlarında “tamam, henüz, yeteri kadar” gibi anlamlara sahiptir. Çağdaş Türk lehçelerinde ses ve anlam değişiklikleri olmakla beraber bu kelimenin kullanımının devam ettiği görülmektedir. Bu bildiride yetiz kelimesinin hangi dönemlerde ve metinlerde kullanılmış olduğu irdelenecektir. Çağdaş Türk lehçelerinde hangi yazı dillerinde kullanımının devam edip etmediği, bu yazı dillerinde yetiz kelimesinin hangi ses değişikliklere uğradığı ve hangi anlamlarda kullanılmış olduğu, aralarındaki ilişkiler sorgulanacaktır. Kelimenin yapım eki alarak hangi şekillere ve anlamlara girdiği örnekler üzerinden incelenecektir. Bu çalışmada amaç Türkçenin geniş söz varlığı içerisinde bir kelime olan yetiz kelimesinin geçirdiği süreci değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler: Yetiz, Çağdaş Türk Lehçeleri, ağızlar, ses ve anlam değişmeleri

Abstract

It can be seen that the word yet dilemma dı which can be found in Uighur Turkish texts for the first time in Turkish is used in the sense of ler wide Türk. In later periods, meaning changes in the word are seen. Today Turkey in various dialects of Turkish, "Well, no, enough" has the meaning as. Although there are changes in sound and meaning in contemporary Turkish dialects, it is seen that this word continues to be used. In this paper, it will be discussed in which periods and words the word elen ability Bu was used. In the modern Turkish dialects, the usage of the written language in the written languages, the sound changes in the language of the words and the meaning in which these words were used, the relationships between them will be examined. Which forms and meanings the word will be examined by taking the examples of the construction will be examined. The aim of this study is to evaluate the process of a word which is a word within the wide vocabulary of Turkish.

Keywords :Yetiz, Contemporary Turkish Dialects, mouths, changes in voice and meaning.